Από τη Νεστάνη ως τα έλατα της Οστρακίνας, με καλάθι, μαχαιράκι και πολλή ταπεινότητα απέναντι στο δάσος

Υπάρχουν εκδρομές που ξεκινούν με πρόγραμμα και τελειώνουν με ιστορίες. Στο Μαίναλο, η απόδραση γίνεται εμπειρία: ο στενός δρόμος ανάμεσα στα έλατα, η ομίχλη που έρχεται ξαφνικά, λίγες σκόρπιες πινελιές χιονιού και ένα φως που αλλάζει διαρκώς. Κι όταν τελικά αφήνεις το αυτοκίνητο και μπαίνεις στο δάσος, το κυνήγι μανιταριών δεν μοιάζει με «συλλογή», αλλά με μάθημα προσοχής.

Η δική μας μονοήμερη στο Μαίναλο είχε έναν ξεκάθαρο στόχο: κυνήγι μανιταριών. Όχι όμως με τη λογική της «συγκομιδής», αλλά με τη χαρά της ανακάλυψης. Γιατί, όπως μας θύμισε ο ειδικός που ήταν μαζί μας, τα 9 στα 10 είδη που θα συναντήσεις στο δάσος δεν τρώγονται — κι αυτή η φράση από μόνη της βάζει από νωρίς τον τόνο: σεβασμός, παρατήρηση, γνώση.

Η διαδρομή: εικόνες που σε βάζουν στο κλίμα

Κατευθυνθήκαμε προς Τρίπολη, κάναμε στάση στο Σπαθοβούνι για καφέ και τα απαραίτητα, και λίγο πριν την Τρίπολη, πήραμε τον δρόμο για Βυτίνα και, περνώντας την Κάψια με το εντυπωσιακό σπήλαιό της, στρίψαμε αριστερά προς Καρδαρά.   

Ο Καρδαράς μπορεί να μη διαθέτει τη φήμη της Βυτίνας, της Δημητσάνας ή της Στεμνίτσας, όμως έχει κάτι που εκτίμησα αμέσως: μια ήσυχη, αυθεντική ορεινή ενέργεια. Χτισμένος στα 1.030 μέτρα στις ανατολικές πλαγιές του Μαινάλου, είναι παραδοσιακός οικισμός και από τους πιο ορεινούς της Αρκαδίας, πετρόκτιστος, πανέμορφος και με όμορφες επιλογές για διαμονή. Εννοείται ότι μπήκε στη λίστα για επόμενη εξόρμηση με διαμονή.

Από εκεί, ένας στενός ανηφορικός δρόμος σε οδηγεί προς το χιονοδρομικό. Έλατα παντού, σαν να έχουν συμφωνήσει να κρατούν τον δρόμο αγκαλιά. Όσο ανεβαίνεις, η ομίχλη πυκνώνει, το φως αλλάζει, και το βουνό αρχίζει να μοιάζει με σκηνικό που δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα σου δείξει τον χειμωνιάτικο ήλιο του ή το πιο βροχερό του πρόσωπο.

Περάσαμε το Χιονοδρομικό Κέντρο Μαινάλου στην Οστρακίνα είναι ένα από τα ιστορικά χιονοδρομικά της χώρας. Αυτή την εποχή, τέλος Νοέμβρη, η πίστα ξεχώριζε και λίγο χιόνι μόλις αχνοφαινόταν στην κορυφή του βουνού.

Το δάσος και η «τελετουργία» της συλλογής

Στο σημείο που αφήσαμε το αυτοκίνητο και μπήκαμε στο δάσος, η εκδρομή άλλαξε ρυθμό. Από την ταχύτητα της ασφάλτου περάσαμε στην ηρεμία του δάσους. Το κυνήγι μανιταριών σε μαθαίνει να κοιτάς χαμηλά — αλλά, παραδόξως, σε κάνει να βλέπεις πιο καθαρά όλο το τοπίο.

Ίσως αυτό είναι τελικά το πιο ωραίο με ένα κυνήγι μανιταριών: ότι σου δίνει έναν λόγο να μπεις στο δάσος πιο προσεκτικά απ’ ό,τι συνήθως. Να ακούσεις. Να παρατηρήσεις. Να μη βιάζεσαι.

Είχαμε καλαθάκια, όχι πλαστικές σακούλες. Και αυτό δεν είναι λεπτομέρεια, αλλά βασικός κανόνας: Το καλάθι ή η διχτυωτή τσάντα προστατεύει τα μανιτάρια, και ταυτόχρονα επιτρέπει στα «σπόρια» να πέφτουν στο έδαφος, ώστε να συνεχίζεται ο κύκλος τους.

Είχαμε μαχαιράκι, για καθαρό κόψιμο, και ποτέ μαζικά από το ίδιο είδος. Όχι μόνο για να μην «αδειάζει» ένα σημείο, αλλά για να θυμάσαι ότι το δάσος είναι ένα οικοσύστημα που χρειάζεται σεβασμό.

Μας έδειξαν επίσης κάτι που μου έμεινε: αν κόψουμε ένα μανιτάρι και τελικά δεν θέλουμε να το πάρουμε, το αφήνουμε με τα ελάσματα προς τα κάτω, ώστε να «σπείρει» ξανά στο έδαφος.

Τι είδαμε (και τι κρατήσαμε)

Σε κοντινή απόσταση από σάπιο κορμό ελάτου μπορεί να βρεις είδη που θυμίζουν πλευρώτους, σαν μια υπενθύμιση ότι το ξύλο, όταν «τελειώνει», γίνεται σπίτι για κάτι νέο.

Στη δική μας βόλτα είδαμε διαφορετικά είδη όπως:
κοτινάριους, στερέουμ, λικόπερδο, υδροφόρους και άλλα. Κάποια εντυπωσίαζαν με το χρώμα τους, άλλα με την υφή ή το σχήμα τους, ενώ ορισμένα έμοιαζαν σχεδόν… εξωγήινα στο υγρό φως του δάσους.

Και εδώ μπαίνει η πιο σημαντική υποσημείωση υπάρχουν τοξικά και θανατηφόρα μανιτάρια. Το κυνήγι μανιταριών είναι υπέροχο, αλλά η κατανάλωση πρέπει να γίνεται μόνο με επιβεβαίωση ειδικού. Η φωτογραφία δεν αρκεί, η μνήμη δεν αρκεί, χρειάζεται σίγουρη η γνώση του ειδικού.

Μια μικρή ωδή στην ομίχλη

Από τις εικόνες που θα κρατήσω:

• ο δρόμος που στρίβει μέσα στα έλατα,
• η ομίχλη που εμφανίζεται σαν να ανοίγει το δάσος μια μυστική κουρτίνα,
• λίγες λευκές πινελιές χιονιού στις άκρες του βουνού,
• και εκείνη η στιγμή που ο ήλιος κάνει ένα ξαφνικό πέρασμα, σαν να θέλει να μας θυμίσει πως η ζωή στο Μαίναλο δεν είναι ποτέ μονοδιάστατη.

Το ιδανικό φινάλε: φαγητό στη Νεστάνη

Και κάπως έτσι, επιστρέφεις στην πόλη όχι μόνο με λίγα μανιτάρια στο καλάθι, αλλά με εκείνη τη σπάνια αίσθηση ότι το βουνό σε δέχτηκε για λίγο στον ρυθμό του.

Χρήσιμες σημειώσεις  

Τι να έχεις μαζί σου

• Καλαθάκι ή διχτυωτή τσάντα.
• Μαχαιράκι για καθαρή κοπή.
• Γάντια και μικρό πινέλο/βουρτσάκι για χώματα.
• Αδιάβροχα παπούτσια, γιατί το Μαίναλο έχει τον δικό του υγρό, «μυκητολογικό» καιρό.
• Θερμά ρούχα — εδώ ο καιρός αλλάζει γρήγορα.

Βασικοί κανόνες υπεύθυνης συλλογής

• Δεν παίρνουμε τα πάντα.
• Δεν αδειάζουμε ολόκληρο σημείο από ένα είδος.
• Δεν χρησιμοποιούμε πλαστικές σακούλες.
• Δεν τρώμε τίποτα χωρίς επιβεβαίωση ειδικού.

Αν θέλεις να μείνεις παραπάνω

Το Μαίναλο έχει την τύχη να «αγκαλιάζεται» από μερικά από τα πιο δημοφιλή ορεινά χωριά της Ελλάδας. Η Βυτίνα, η Δημητσάνα και η Στεμνίτσα είναι ιδανικές βάσεις για διήμερο ή τριήμερο, με πολλές επιλογές σε ξενώνες, ταβέρνες και καφέ. Παράλληλα, η περιοχή συνδέεται και με το Menalon Trail, μια από τις πιο γνωστές πεζοπορικές διαδρομές της χώρας, που περνά από χωριά-σταθμούς της Γορτυνίας και του Μαινάλου.  

Διαμονή

Οι επιλογές στην περιοχή περιλαμβάνουν παραδοσιακούς ξενώνες στη Βυτίνα για πιο «κλασική» χειμερινή εμπειρία, πετρόχτιστα καταλύματα στη Δημητσάνα και στη Στεμνίτσα με θέα, ήσυχες επιλογές στον Καρδαρά για πιο ατμοσφαιρική απόδραση.  

Φαγητό

Εκτός από τη Νεστάνη, αξίζει να αφήσεις χώρο για: ζεστές, «ορεινές» κουζίνες στα χωριά του Μαινάλου, κρεατικά και μαγειρευτά που ταιριάζουν ιδανικά με τσίπουρο και χαμηλές θερμοκρασίες, και μικρές στάσεις για γλυκό του κουταλιού ή χειμωνιάτικα επιδόρπια στις πλατείες.